HABERLER
VELAYET DAVALARINDA YARGITAY KARARLARI

T.C.

YARGITAY
2. HUKUK DA襤RES襤
E. 2004/13947
K. 2004/15854
T. 27.12.2004
TENF襤Z TALEB襤 ( Yabanc覺 Mahkemenin Müterek Çocuklar覺n Velayetini Anne Ve Babaya B覺rakmas覺 Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduu - 襤lam覺n Velayete Ait K覺sm覺 Hakk覺ndaki 襤stein Reddi Gerei )
VELAYET襤N B襤RL襤KTE KULLANILMASI ( Yabanc覺 Mahkemenin Bu Karar覺n覺n Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduu - 襤lam覺n Velayete Ait K覺sm覺 Hakk覺ndaki Tenfiz 襤steinin Reddi Gerei )
KISM襤 TENF襤Z ( Yabanc覺 Mahkemenin Müterek Çocuklar覺n Velayetini Anne Ve Babaya B覺rakmas覺 Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduu - 襤lam覺n Velayete Ait K覺sm覺 Hakk覺ndaki 襤stein Reddi Gerei )
2675/m.36,37,38,40
4721/m.336
ÖZET : Yabanc覺 mahkemenin müterek çocuklar覺n velayetini anne ve babaya b覺rakmas覺 Türk Medeni Kanununa ayk覺r覺d覺r. ( MÖHUK. md. 38/c ) Gerçekleen bu durum kar覺s覺nda ilam覺n velayete ait k覺sm覺 hakk覺ndaki tenfiz isteinin reddi gerekir. 
DAVA : Taraflar aras覺ndaki davan覺n yap覺lan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukar覺da tarih numaras覺 gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gerei görüülüp düünüldü: 
KARAR : 1- Dosyadaki yaz覺lara, karar覺n dayand覺覺 delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle yabanc覺 mahkemece verilen boanma ilam覺n覺n kesinletii 2675 Say覺l覺 Milletleraras覺 Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk覺ndaki Kanunun 36, 37, 38. maddelerinin arad覺覺 artlar覺n gerçekletii anla覺lmakla, daval覺n覺n aa覺daki bent kapsam覺 d覺覺nda kalan sair temyiz itirazlar覺 yersizdir. 
2- 2675 Say覺l覺 Milletleraras覺 Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk覺ndaki Kanununun 40. maddesi; yabanc覺 mahkeme ilam覺n覺n k覺smen veya tamamen tenfizine karar verilebileceini hükme balam覺t覺r. Yabanc覺 boanma ilam覺nda 9 Aral覺k 1988 doumlu Esra ve 24 Mart 1995 doumlu Mert isimli müterek çocuklar覺n velayetleri anne ve babaya birlikte b覺rak覺lm覺t覺r. 
Boanma veya ayr覺l覺a karar verilmesi halinde hakim velayeti elerden birine vermesi gerekmektedir. ( MK. md. 336 ) Velayet düzenlemesi kamu düzeni ile ilgilidir. Yabanc覺 mahkemenin müterek çocuklar覺n velayetini anne ve babaya b覺rakmas覺 Türk Medeni Kanununa ayk覺r覺d覺r. ( MÖHUK. md. 38/c ) 
Gerçekleen bu durum kar覺s覺nda ilam覺n velayete ait k覺sm覺 hakk覺ndaki tenfiz isteinin reddi gerekirken yaz覺l覺 ekilde hüküm kurulmas覺 usul ve yasaya ayk覺r覺d覺r. 
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün 2. bentte gösterilen nedenle velayet yönünden BOZULMASINA, karar覺n bozma kapsam覺 d覺覺nda kalan sair temyiz hususlar覺n覺n ONANMASINA, temyiz pein harc覺n覺n yat覺rana geri verilmesine, ibu karar覺n tebliinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu aç覺k olmak üzere, 27.12.2004 gününde oyçokluuyla karar verildi.
T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DA襤RES襤
E. 2006/2773
K. 2006/9267
T. 12.6.2006
YABANCI MAHKEME 襤LAMI ( Küçüün Velayeti Ana Baban覺n Her 襤kisi Üzerinde B覺rak覺lmas覺n覺n Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduu - Mahkemenin Velayet Düzenlemesine Yönelik Tenfiz 襤steinin Reddi Gerei )
VELAYET襤 DÜZENLEYEN YABANCI MAHKEME 襤LAMI ( Ana Baban覺n Her 襤kisi Üzerinde B覺rak覺lmas覺n覺n Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduu - Mahkemenin Velayet Düzenlemesine Yönelik Tenfiz 襤steinin Reddi Gerei )
TENF襤Z 襤STEM襤 ( Yabanc覺 Mahkeme 襤lam覺nda Küçüün Velayeti Ana Baban覺n Her 襤kisi Üzerinde B覺rak覺lmas覺n覺n Türk Medeni Kanununa Ayk覺r覺 Olduundan Reddi Gerei )
BOANMA ( Yabanc覺 Mahkemeden Verilen Boanma 襤lam覺n覺n Kesinletii - 襤lam覺n Boanmaya Yönelik Bölümünün Tenfizine Karar Verilmesi Gerektii )
2675/m.36,37,38,40
4721/m.336
ÖZET : Michigan Eyaleti mahkemesi taraflar覺n boanmalar覺na karar vermi ve karar kesinlemitir. Tenfizi istenilen ilamda küçüün velayeti ana baban覺n her ikisi üzerinde b覺rak覺lmas覺na karar verilmitir. Yabanc覺 mahkemenin çocuklar覺n velayetini yaz覺l覺 ekilde düzenlemesi Türk Medeni Kanununa ayk覺r覺d覺r. Bu nedenlerle mahkemenin velayet düzenlemesine yönelik tenfiz isteini reddetmesinde isabetsizlik yoktur. 
Yabanc覺 ilam覺n k覺smen tenfizine karar verilmesi imkan dahilindedir. Michigan Eyaleti mahkemesinden verilen boanma ilam覺 kesinlemitir. Mahkemece, yabanc覺 ilam覺n boanmaya yönelik bölümünün tenfizine karar verilmesi gerekir. 
DAVA : Taraflar aras覺ndaki davan覺n yap覺lan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukar覺da tarih numaras覺 gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gerei görüülüp düünüldü: 
KARAR : Davac覺 yabanc覺 mahkemeden verilen boanmaya ilikin karar覺n tenfizini istemitir. Michigan Eyaleti mahkemesi taraflar覺n boanmalar覺na karar vermi ve karar kesinlemitir. Tenfizi istenilen ilamda 9.11.2001 doumlu küçük Ceren'in velayeti ana baban覺n her ikisi üzerinde b覺rak覺lmas覺na karar verilmitir. 
1- Evlilik devam ettii sürece ana-baba velayeti birlikte kullan覺rlar. Boanma ve ayr覺l覺a karar verilmesi halinde hakim velayeti elerden birine vermek zorundad覺r. ( TMK.md.336 ) Yabanc覺 mahkemenin çocuklar覺n velayetini yaz覺l覺 ekilde düzenlemesi Türk Medeni Kanununa ayk覺r覺d覺r. ( MÖHUK. mad. 38/c ) Bu nedenlerle mahkemenin velayet düzenlemesine yönelik tenfiz isteini reddetmesinde isabetsizlik yoktur. 
2- Yabanc覺 ilam覺n k覺smen tenfizine karar verilmesi imkan dahilindedir. ( MÖHUK.md.40 ) Michigan Eyaleti mahkemesinden verilen boanma ilam覺 kesinlemitir. 2675 Say覺l覺 Milletleraras覺 Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk覺ndaki Yasan覺n覺n 36, 37, 38. maddelerinin arad覺覺 artlar gerçeklemitir. Mahkemece, yabanc覺 ilam覺n boanmaya yönelik bölümünün tenfizine karar verilmesi gerekirken yaz覺l覺 gerekçe ile istein tümünün reddedilmesi usul ve yasaya ayk覺r覺d覺r. 
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün 2. bentte gösterilen nedenle BOZULMASINA, karar覺n bozma kapsam覺 d覺覺nda kalan yönlerine ilikin temyiz itirazlar覺n覺n ise 1. bentte belirtilen nedenle ONANMASINA, temyiz pein harc覺n覺n yat覺rana geri verilmesine, i bu karar覺n tebliinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu aç覺k olmak üzere, 12.06.2006 gününde oyçokluuyla karar verildi. 
MUHALEFET ERH襤 : 
2675 Say覺l覺 Milletleraras覺 Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk覺ndaki Yasan覺n 38/c maddesi yabanc覺 mahkeme ilam覺n覺n kamu düzenine aç覺kça ayk覺r覺 olmas覺 halinde tenfiz isteinin kabüledilemeyeceini hükme balam覺t覺r. 
A- Tan覺ma veya tenfize karar veren hakim, yabanc覺 karar覺n doru olup olmad覺覺n覺 inceleme yetkisi bulunmamaktad覺r. Yabanc覺 kararda uygulanm覺 olan usul hükümleri ve maddi hukuki tespitler inceleme d覺覺nda tutulmal覺d覺r. ( Lex fori ) 
Yabanc覺 ilam覺n anayasa ile düzenlenen temel hak ve hürriyetlere, milletleraras覺 hukukta kabul edilen temel prensiplere, adil yarg覺lama ve savunma hakk覺na, genel ahlaka, Türk Hukuk düzeninin temelini tekil eden ve devletin vazgeçemeyecei ilkelerine ayk覺r覺 olmas覺 halinde kamu düzenine ayk覺r覺l覺ktan söz edilebilir. Maddede bu durum `aç覺kça` sözcüü ile ifade edilmitir. Yabanc覺 mahkemenin Türk Hukukunun emredici hükümlerini dikkate almamas覺 yahut yanl覺 uygulanmas覺 bal覺 ba覺na tenfiz veya tan覺ma isteinin reddine sebep tekil etmez. 
Michigan Genessee Mahkemesi taraflar覺n boanmalar覺na karar vermi; 10.10.2001 doumlu Ceren'in velayetinin ana ve babada müterek olduuna iaret etmi, fiili velayete sahip olmayan ele çocuun makul say覺lacak süre ile iliki kuraca覺 belirtilmitir. 
Boanma sonucu yabanc覺 mahkemenin çocuklar覺n velayetinin ana-babaya birlikte verilmesi Türk Medeni Kanununun 336. maddesine uygun bulunmamaktad覺r. Yabanc覺 mahkemenin velayet düzenlemesine yönelik bölümü teknik manada kesin hüküm özelliini ta覺mamakta deien artlar kar覺s覺nda deitirilmesi de imkan dahilindedir. 
B- Çocuklar覺n Velayetine 襤likin Kararlar覺n Tan覺nmas覺 ve Tenfizi ile Çocuklar覺n Velayetinin Tesisine 襤likin Avrupa Sözlemesini ülkemiz de kabul etmi, yabanc覺 hukukun kamu düzeninin müdahalesi zorlat覺r覺lm覺 ve asgari seviyeye indirilmitir. Sözlemenin 9 ve 10 maddelerinde tan覺ma ve tenfizin ret sebepleri say覺lm覺, karar sonuçlar覺n覺n talep edilen devletin aile ve çocuk hukukunun temel ilkeleriyle aç覺kça badamamas覺 halinde istein reddedilebilecei vurgulanm覺t覺r. 
Velayetin anne ve babaya birlikte verilmesi Türk Hukuk tatbikat覺na uygun olmamakla birlikte aç覺kland覺覺 gibi Türk kamu düzenine aç覺kça ayk覺r覺l覺kta tekil etmez. Aç覺klanan sebeplerle de, velayete yönelik tenfiz istei de kabul edilmelidir. Gösterilen nedenle deerli çounluun kararlar覺n覺n ikinci bendine itirak edilmemitir.
T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DA襤RES襤
E. 2004/9168 K. 2004/10346 T. 21.9.2004
TENF襤Z D襤LEKÇES襤 ( 襤lam覺n覺n O Ülke Makamlar覺nca Usulen Onanm覺 Yaz覺 ve Belge 襤le Onanm覺 Tercümesinin Eklenmesinin Zorunlu Olduu )
BOANMA KARARININ TENF襤Z襤 ( Küçüklerin Velayetlerinin Anne Olmayan Davac覺 Üvey Anneye verilmesinin Usul ve Yasaya Ayk覺r覺l覺覺 )
VELAYET襤N ÜVEY ANNEYE VER襤LMES襤 ( Yabanc覺 Mahkeme Karar覺n覺n Tan覺nmas覺 ve Tenfizi 襤stemi - Usul ve Yasaya Ayk覺r覺l覺覺 )
YABANCI MAHKEME KARARI 襤LE VELAYET襤N ÜVEY ANNEYE VER襤LMES襤 ( Tan覺nmas覺 ve Tenfizi 襤stemi - Usul ve Yasaya Ayk覺r覺l覺覺 )
4721/m. 335/1, 336, 337 2675/m. 37
ÖZET : 1. Tenfiz dilekçesine yabanc覺 mahkeme ilam覺n覺n o ülke makamlar覺nca usulen onanm覺 yaz覺 ve belge ile onanm覺 tercümesinin eklenmesi zorunlu olduu halde, bu hususlara uyulmamas覺 doru bulunmam覺t覺r. 
2. Velayet hakk覺 sadece anne ve babaya tan覺nan bir hak olup, evlat edinme hali d覺覺nda anne ve babadan baka hiç kimseye tevdi olunamaz. 
Mahkemece, boanma karar覺 ile birlikte ad覺 geçen küçüklerin velayetlerinin anne olmayan davac覺ya verilmesi usul ve yasaya ayk覺r覺d覺r. 
DAVA : Taraflar aras覺ndaki davan覺n yap覺lan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yarar覺na bozulmas覺 Adalet Bakanl覺覺n覺n yaz覺s覺 üzerine Yarg覺tay Cumhuriyet Basavc覺l覺覺 taraf覺ndan istenilmekle evrak okunup gerei görüülüp düünüldü: 
KARAR : Davac覺 vekilinin daval覺 aleyhine açt覺覺 davada, boanmaya ilikin Hollanda S-Hertogenbosch Bölge mahkemesinin 26.11.2002 tarih ve 83933/FA RK 02-3070 say覺l覺 karar覺n覺n tenfizine karar verilmesini istedii, mahkemece davan覺n kabulü ile yabanc覺 mahkeme karar覺n覺n tan覺nmas覺na ve tenfizine, Umut Deniz Erdoan ve R覺fat Deniz Erdoan'覺n velayetinin davac覺 Hülya Erdoan'a verilmesine, çocuklar için takdir edilen itirak nafakas覺n覺n davac覺ya ödenmesine karar verildii ve hükmün temyiz edilmeksizin kesinletii anla覺lmaktad覺r. 
2675 say覺l覺 Milletleraras覺 Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk覺nda Kanunun 37. maddesinde tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler belirtilmi olup, bu hükme göre yabanc覺 mahkeme ilam覺n覺n o ülke makamlar覺nca usulen onanm覺 yaz覺 ve belge ile onanm覺 tercümesinin dilekçeye eklenmesi zorunlu olduu halde, bu hususlara uyulmamas覺 doru bulunmam覺t覺r. 
Dier taraftan; 
Dosyada mevcut nüfus kayd覺ndan, velayetleri davac覺 Hülya'ya verilen çocuklar覺n annelerinin Aye olduu anla覺lmaktad覺r. 
4721 say覺l覺 Türk Medeni Kanununun 335/1. maddesindeki ergin olmayan çocuun, ana ve babas覺n覺n velayeti alt覺nda olduu, yasal sebep olmad覺kça velayetin ana ve babadan al覺namayaca覺 belirtilmitir. 
336. maddesinde de "evlilik devam ettii sürece ana ve baba velayeti birlikte kullan覺rlar. Ortak hayata son verilmi veya ayr覺l覺k hali gerçeklemise hakim, velayeti elerden birine verebilir. Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sa kalana, boanmada ise çocuk kendisine b覺rak覺lan tarafa aittir" hükmü mevcuttur. 
Ana ve baba evli deilse 337. madde hükmü uyar覺nca velayet anaya aittir. Ancak ana küçük, k覺s覺tl覺 ve ölmü ya da velayet kendisinden al覺nm覺sa hakim, çocuun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir. 
Aç覺klanan hükümlere göre, küçüklerin velayet alt覺nda bulunmalar覺 as覺ld覺r. Velayet hakk覺 sadece anne ve babaya tan覺nan bir hak olup, evlat edinme hali d覺覺nda anne ve babadan baka hiç kimseye tevdi olunamaz. 
Mahkemece, ad覺 geçen küçüklerin velayetlerinin anne olmayan davac覺ya verilmesi usul ve yasaya ayk覺r覺d覺r. 
SONUÇ : Yarg覺tay Cumhuriyet Basavc覺l覺覺n覺n Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayal覺 kanun yarar覺na bozma isteinin aç覺klanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, 21.9.2004 tarihinde oybirliiyle karar verildi.

Güncelleme Tarihi : 10 Mart 2012 11:23
Copyright 2012 , www.mustafaozturk.av.tr  - Mustafa 焂T鄄K, Tm Haklar Sakldr.

Website Tasarm ERKEN B尳G嵞AYAR